HUB · LEED v4.1 EPD YOL HARİTASI
LEED v4.1 Türk Mermer EPD — Yol Haritası, Belge Paketi, ABD Spec Submittal
USGBC LEED v4.1 rating system altında Türk doğal taş için Environmental Product Declaration (EPD) yol haritası hâlâ oluşum aşamasındadır. Sipahi Mermer, cut-to-size cephe plakası ve zemin kaplama ürünleri için EPD hazırlık sürecinde iken; mimar, LEED danışmanı ve GC ekiplerinin ABD spec submittal süreçlerinde ihtiyaç duyduğu Chain-of-Custody, ADA DCOF ve California Prop 65 uyum belgelerini proje-özel olarak hazırlar. Bu sayfa; MR Credit 2/3 katkı yapısı, declared vs specified stone ayrımı, PCR süreci ve Sipahi'nin roadmap adımlarını mimar ve sürdürülebilirlik danışmanları için özetler.
30 SANİYE ÖZET
- LEED v4.1 kredi katkısı: MR Credit 2 (EPD/HPD 1-2 puan), MR Credit 3 (Chain-of-Custody 1-2 puan), EQ Credit 2 (VOC), Regional Priority (Türk taşı radius dışında).
- Türk üretici EPD durumu: Sektör PCR çerçevesi İMİB/TÜMMER öncülüğünde 2024-2026 gündeminde. Bazı büyük üreticiler LCA çalışması başlattı.
- Sipahi roadmap: Öncelikli SKU belirleme (2026 Q4), LCA ölçüm (2027), EPD yayın hedefi (2028). Kesin taahhüt değil; sektör gelişimine bağlı.
- Şu anda sağlanan: Chain-of-Custody, ADA DCOF, California Prop 65, İMİB Sicil 336480 belgesi, TS EN + ASTM test raporları — 3-5 iş günü teslim.
- Coverings 2027: 6-9 Nisan 2027 Orlando ziyareti — LEED danışmanı randevu ve fiziksel belge paketi paylaşımı planlanıyor.
1 · LEED v4.1 NEDİR
USGBC LEED v4.1 — Doğal Taş için Kredi Yapısı
LEED (Leadership in Energy and Environmental Design), U.S. Green Building Council (USGBC) tarafından geliştirilen dünyanın en yaygın uygulanan yeşil bina sertifikasyon sistemidir. LEED v4.1 sürümü, önceki v4 sistemin performans eşiklerini genişleten ve malzeme şeffaflığı kredi yapısını yeniden düzenleyen 2019 sonrası aktif rating system'idir (kaynak: USGBC LEED v4.1 BD+C Reference Guide 2020).
Doğal taş ürünleri LEED v4.1 içinde Materials and Resources (MR) ve Environmental Quality (EQ) kategorileri altında dört ana kredide değerlendirilir. Aşağıdaki tablo mimarlar, GC ve LEED danışmanları için Sipahi Mermer'in odaklandığı kredi katkılarını özetler:
MR Credit 2 — Building Product Disclosure
EPD (Environmental Product Declaration) veya HPD (Health Product Declaration) sağlayan 20+ ürün → 1 puan; industry-average altında optimize EPD sunan 20+ ürün → 2 puan. Doğal taş sektöründe EPD henüz yaygın değil.
MR Credit 3 — Sourcing of Raw Materials
Chain-of-Custody dokümantasyonu ve sorumlu tedarik gösterimi → 1-2 puan. Sipahi'nin İMİB üye statüsü (Sicil 336480) ve geniş Türk ocak ağı bu kredi için doğrudan kullanılır.
EQ Credit 2 — Low-Emitting Materials
VOC (Volatile Organic Compound) emisyon eşiği. Doğal taş inherent olarak sıfır VOC yayar; filled traverten ve reçine dolgulu mermerlerde dolgu malzemesinin ayrı VOC belgesi gerekir.
Regional Priority (RP)
Proje lokasyonundan 500-mile radius içindeki tedarik. Türk mermeri bu radius dışında kalır; alternatif katkı yolları (EPD, HPD, sorumlu tedarik) devreye girer.
2 · EPD GEREKSİNİM
Environmental Product Declaration — Neden, Nasıl, Kim Yayınlar
EPD, ISO 14025 ve EN 15804 standartlarına göre üretilen, bir ürünün hammadde tedariki, üretim, taşıma, kullanım ve yaşam sonu evrelerindeki çevresel etkilerini (karbon ayak izi, su tüketimi, kaynak kullanımı) niceleyen üçüncü taraf doğrulamalı belgedir. Doğrulama sürecinin standart adımları:
- PCR (Product Category Rules): İlgili ürün kategorisi (doğal taş) için ölçüm metodolojisini tanımlayan referans çerçeve. EN 16908 (natural stone products) doğal taş için Avrupa PCR referansıdır; USGBC ABD projelerinde ISO 14025 uyumlu PCR kabul eder.
- LCA (Life Cycle Assessment): Ocak → atölye → sevkiyat zincirinde enerji, su, karbon ve atık ölçümü. ISO 14040/14044 metodolojisi. Verinin en az 12 ay operasyonel dönemi kapsaması beklenir.
- Üçüncü Taraf Doğrulama: Bağımsız program operator (Institut Bauen und Umwelt e.V. / IBU, ASTM, UL Environment vb.) tarafından LCA raporu doğrulanır ve EPD dokümanı yayınlanır.
- Yayın ve Süre: EPD tipik olarak 5 yıl geçerlidir; süre sonunda LCA verisi güncellenir. LEED v4.1 MR Credit 2 için USGBC EPD veritabanında kayıtlı belge kabul edilir.
Türkiye durumu: Doğal taş sektöründe EPD sertifikasyonu 2024-2026 aralığında İMİB (İstanbul Maden İhracatçıları Birliği) ve TÜMMER (Türkiye Mermer Doğal Taş ve Makinaları Üreticileri Birliği) sektör öncülüğünde altyapı çalışmalarıyla gündemdedir. Bazı büyük Türk üreticileri kendi SKU grupları için LCA çalışması başlatmıştır.
3 · TÜRK ÜRETİCİ EPD YOL HARİTASI
Sektör Çerçevesi ve İMİB/TÜMMER Öncülüğü
Türk doğal taş ihracatının 2024 verisiyle 1.9 milyar USD üzerinde bir sektör hacmi vardır (kaynak: İMİB İhracat İstatistikleri 2024). Bu ölçekte ihracat yapan bir sektörün EPD kapsamlı sürdürülebilirlik belgelendirmesine geçişi 2020'lerin ikinci yarısındaki en kritik yapısal dönüşümlerden biri olarak konumlanmaktadır. İMİB ve TÜMMER üye firmalarının katılımıyla:
- PCR referans çerçevesi: EN 16908 (natural stone products) Avrupa standardı Türk PCR uyum tabanı olarak kabul edilmektedir. Sektör ölçekli PCR yayın çalışması 2025-2026 döneminde ilerlemektedir.
- LCA veri protokolleri: Ocak → atölye → sevkiyat zincirinde ortak ölçüm metodolojisi ve veri tabanı çalışması, sektör ölçekli maliyet paylaşımıyla tasarlanmaktadır.
- Öncü üretici pilot çalışmalar: Büyük ölçekli Türk üreticiler kendi SKU grupları için üçüncü taraf doğrulamalı LCA çalışması başlatmıştır. Pilot deneyimler sektör geneline aktarılacaktır.
- USGBC EPD veritabanı entegrasyonu: Yayınlanan EPD'ler USGBC EPD Library'ye kayıt edilerek LEED submittal süreçlerinde doğrudan kullanılabilir hale getirilir.
4 · SİPAHİ EPD YOL HARİTASI
Sipahi Mermer EPD Hazırlık Süreci — 2026 → 2028 Hedef
Aşağıdaki roadmap adımları sektör gelişimine ve İMİB/TÜMMER PCR yayın takvimine bağlıdır; kesin taahhüt değil — yol haritası niteliğindedir.
2026 Q4
Öncelikli SKU Belirleme
Cut-to-size cephe plakası ve zemin kaplama ürünleri için PCR referans alınacak SKU grupları belirlendi. İMİB/TÜMMER PCR gelişimine paralel hazırlık süreci başladı.
2027
LCA Ölçüm Aşaması
Ocak → atölye → sevkiyat zincirinde karbon ayak izi, enerji ve su tüketimi ölçümü. Üçüncü taraf danışmanlık desteği ile veri toplama. Coverings 2027 Orlando ziyaretinde ABD LEED danışmanlarıyla ara veri paylaşımı hedefi.
2028 Hedef
EPD Yayın Adaylığı
İlk EPD dokümanları yayın adaylığı; USGBC EPD Library kayıt hedefi. LEED v4.1 MR Credit 2 için declared stone status'una geçiş; ABD ihracat projelerinde doğrudan kullanım imkânı.
5 · MRc4 · DECLARED vs SPECIFIED
Malzeme İçeriği ve Şeffaflık Ayrımları
MR Credit 4 (Material Ingredients): LEED v4.1 kapsamında bir başka malzeme şeffaflığı kredisi. Ürün içeriğinin 0.1% eşiğine kadar açıklanmasını ister — HPD (Health Product Declaration) formatında sağlanır. Doğal taş inherent olarak mineral bileşimi taşır; reçine dolgusuz ürünlerde HPD göreli olarak sadedir.
Declared stone: EPD veya HPD ile belgelenen doğal taş ürünü. Proje MR Credit 2'ye doğrudan katkı verebilir.
Specified stone: Proje spec sheet'inde adlı belirtilen ancak henüz şeffaflık belgesi olmayan taş. LEED danışmanları submittal aşamasında bu ayrımı gözetir; specified status'tan declared status'a geçiş için EPD veya HPD çalışması gerekir.
Sipahi geçiş stratejisi: EPD yayınına kadar HPD (Health Product Declaration) alternatif belgesi projesel olarak hazırlanır. Bu, MR Credit 2 için EPD'ye eş değer katkı sağlamaz ancak declared status yolunda ara adım niteliğindedir.
6 · SİPAHİ ŞU ANDAKİ BELGE PAKETİ
Bugün Sağlanan Dokümantasyon — 3-5 İş Günü Teslim
- Chain-of-Custody: Ocak menşe bölgesi (bölge + partner sayısı), blok/plaka izlenebilirlik numarası, atölye işleme kayıtları, sevkiyat konteyner ve gümrük dokümanları. İMİB üye firma belgesi (Sicil 336480) belgeye eklenir.
- Malzeme test raporları: TS EN 12372 (eğilme mukavemeti), TS EN 13755 (su emme), TS EN 12371 (don-çözünme direnci), ASTM C170 (basınç mukavemeti), ASTM C880 (eğilme mukavemeti — ABD standart karşılığı), ASTM C97 (yoğunluk/su emme).
- ADA DCOF slip resistance: Dynamic Coefficient of Friction verisi honed ve leathered yüzeyler için ıslak/kuru koşulda ölçülür; ADA minimum eşiği (≥0.42) referansıyla raporlanır.
- California Prop 65 uyum belgesi: California Health and Safety Code Section 25249.6 kapsamında listelenen kimyasal madde tespit sonuçları; doğal taş ürünleri için negatif tespit teyit edilir.
- Menşe ve mineralojik beyan: Ocak bölgesi (yayın malzemesinde ocak firma ismi açık verilmez), üretim atölyesi (Sakarya, Türkiye), mineralojik composition (kalsit, dolomit vb.) beyan.
- EPD roadmap teyit yazısı: PCR çalışması durumu, EPD yayın hedef tarihi (2028) ve alternatif katkı yolları için USGBC LEED danışmanına iletilebilir dokümantasyon.
SIK SORULAN SORULAR
Mimar ve LEED Danışmanları için 7 Kritik Soru
LEED v4.1'de doğal taş için EPD zorunlu mu?
Hayır, LEED v4.1 EPD'yi zorunlu tutmaz; ancak MR Credit 2 (Building Product Disclosure and Optimization) altında EPD sunan ürünler 1-2 puan katkı sağlar. 20 veya daha fazla ürünü EPD ile belgeleyen proje 1 puan, industry-average altında optimize edilmiş EPD sunanlar 2 puan kazanır (kaynak: USGBC LEED v4.1 BD+C Reference Guide, MR Credit 2). Doğal taş sektöründe EPD henüz yaygın değil; Sipahi Mermer PCR (Product Category Rules) uyum sürecini takip etmektedir.
Declared stone ve specified stone farkı nedir?
Declared stone, EPD/HPD gibi malzeme şeffaflık dokümanı sunulan taş ürününü ifade eder — proje MR Credit 2'ye katkı verebilir. Specified stone ise proje spec sheet'inde adlı olarak belirtilen ancak henüz şeffaflık belgesi olmayan taşı ifade eder. LEED danışmanları submittal aşamasında bu ayrımı gözetir; Türk üreticiler declared status'a geçmek için PCR ve LCA (Life Cycle Assessment) çalışması yapmalıdır (kaynak: USGBC MR Credit 2 Reference).
Türk mermer üreticileri EPD çalışmasında hangi aşamada?
İMİB (İstanbul Maden İhracatçıları Birliği) ve TÜMMER (Türkiye Mermer Doğal Taş ve Makinaları Üreticileri Birliği) sektör öncülüğünde PCR referans çerçevesi ve LCA veri toplama protokolleri 2024-2026 döneminde gündemdedir. Bazı büyük Türk üreticileri kendi SKU grupları için üçüncü taraf doğrulamalı LCA çalışması başlatmıştır. Sipahi Mermer, cut-to-size cephe plakası ve zemin kaplama ürünleri için EPD hazırlık aşamasındadır; yayın hedefi 2027-2028 aralığındadır (roadmap, kesin taahhüt değil).
MR Credit 4 (Material Ingredients) doğal taş için geçerli mi?
Doğal taş, MR Credit 4 kapsamında değerlendirilebilir. Bu kredi malzeme içeriğinin (kimyasal composition) 0.1% eşiğine kadar açıklanmasını ister — HPD (Health Product Declaration) formatında sağlanır. Saf doğal taş kimyasal olarak inert bir mineral bileşimi taşır; ancak reçine dolgulu traverten ve mermer ürünlerde dolgu malzemesinin ayrı HPD belgesi gerekir. Sipahi doğal taş için mineralojik composition beyanı ve dolgusuz ürün tercihini spec sheet'inde belirtir.
Regional Priority (RP) puanı Türk taşı için ulaşılabilir mi?
Hayır. USGBC RP kredi'si ABD proje lokasyonundan 500-mile radius içindeki tedariki teşvik eder; Türk mermeri bu radius dışında kalır ve RP puanı kazanamaz. Ancak LEED v4.1 sistemi esnektir — EPD, HPD, sorumlu tedarik (Chain-of-Custody) ve düşük karbon üretimi belgeleri alternatif katkı yolları sağlar. Coverings 2027 Orlando ziyaretinde ABD mimarlarıyla bu stratejik pozisyonlama tartışması Sipahi'nin öncelik gündemidir.
Sipahi Mermer LEED v4.1 için şu anda hangi belgeleri sağlıyor?
EPD roadmap sürecinde iken Sipahi aşağıdaki belgeleri proje-özel olarak hazırlar: (1) Chain-of-Custody (ocak → atölye → sevkiyat izlenebilirliği), (2) malzeme test raporları (TS EN 12372, EN 13755, EN 12371 ve ABD karşılıkları ASTM C170, C880, C97), (3) ADA DCOF slip resistance verisi, (4) California Prop 65 uyum belgesi, (5) İMİB üye firma belgesi (Sicil 336480), (6) mineralojik composition beyanı. Belge paketi tipik 3-5 iş gününde teslim edilir.
Coverings 2027 Orlando'da LEED belge paketi görüşülebilir mi?
Evet. Sipahi Mermer Managing Director Berkay Sipahi, Coverings 2027 Orlando fuarına (6-9 Nisan 2027) ziyaretçi olarak katılır. Fuar öncesi ABD LEED danışmanlarıyla önceden planlanmış görüşme slotları organize edilmektedir. Belge paketi fiziksel örneklerle Orlando'da paylaşılır; proje-spesifik EPD alternatif katkı yolları tartışılabilir.
İLGİLİ HUB VE MÜHENDİSLİK SAYFALARI
Spec paketinin diğer bileşenleri
DETAY MÜHENDİSLİK
LEED EPD Dokümantasyon
MR Credit 2/3 detay teknik, ABD spesifikasyon notları
HUB
AISI 316 Türk Mermer Cephe
Mekanik cephe ankraj, TBDY 2018, ASCE 7 uyumu
HUB
Cut-to-Size Türk Fabrikasyon
±0.5 mm tolerans, edge profiles, finish types
HUB
Türk Mermer Ocak Ağı
Muğla, Denizli, Bilecik, Afyon menşe ağı
B2B
Sipahi Trade Program
Mimar, GC, distribütör — LEED submittal desteği
ETKİNLİK
Coverings 2027 Orlando
6-9 Nisan 2027 · LEED danışmanı randevu programı
Projeniz için LEED submittal paketi
Proje adı, ölçek (LEED sertifikasyon hedefi Silver/Gold/Platinum) ve öngörülen doğal taş kalemi ile ulaşın — 3-5 iş gününde proje-özel belge paketi hazırlanır. Coverings 2027 Orlando ziyaretinde ön randevu için önceliklendirme yapılır.
Sipahi Mermer ve Granit San. ve Tic. Ltd. Şti. · İMİB Sicil 336480 · Sakarya